Beschreibung
Produktdetails
Einband
Taschenbuch
Erscheinungsdatum
01.07.2012
Verlag
Idea YayinlariSeitenzahl
408
Sprache
Türkisch
ISBN
978-975-397-115-7
1790da yayimlanan ücüncü elestiri olan Yargi Yetisinin Elestirisinde Kant Estetigi ve Teleolojiyi Yargi Yetisinin sorunlari olarak irdeler. Kant felsefesi icin bilinen hersey Öznededir. Dissal sandigimiz hicbirseyin varligi saltik olarak ileri sürülemez. Bu konuma göre tüm olgusallik dogal ve tinsel varolus öznenin icersine düser. Giderek Kantin bakis acisi icin Tanri bile kilgisal usun bir konutlamasi, öznel bir sayiltidir ve böyle öznel olarak aslinda öznenin kendisi olarak bir inanc nesnesi yapilir, nesnel olarak degil. Bu felsefe eksiksiz öznel idealizmdir, ve ideayi yalnizca özneye özgü görerek nesneyi, realiteyi ideasiz, belirlenimsiz bir soyutlama olarak, bir kendinde-sey olarak öte-yanda birakir. Kendinde-sey Kantin felsefesinin bir cikarsamasi, varligi tanitlanan bir belirlenim degildir. Disaridan, düsünürün bilincinden cekilip alinir ve bütün bir felsefi yapiya ilke yapilir. Kendinde-seyin böyle varsayilmasi Kantin kuskuculugunun felsefi bir vargi degil, ama bilgiyi önceleyen ve bilgiden bagimsiz bir önyargi oldugunu anlatir. Kantin bu öznelciligi ayni zamanda Kopernik devrimi olarak gördügü seyin gercekte hic de kategorilerin nesnel deneyime bir uygulanisi olamayacagini, kategorilerin onlara direncli kendinde-Seye degil, ama öznenin kendi kendisine yüklenmesinden daha ileri gidemeyecegini gösterir. Böylece Kantin bütün bir felsefesinde bilgi dedigi sey gercekte olanin degil, ama olmayanin bilgisidir.Kant ilk iki Elestirisini yazdiktan sonra hem özellikle onlarda ele almadigi Estetik cözümlemeye bir yer bulabilme acisindan, hem de Felsefenin bütünlügünü kurma acisindan cözülmesi güc sorunlar karsisinda oldugunu gördü. Kantin ilk iki Elestirisi, Ari Us ve Kilgisal Us üzerine cözümlemeleri felsefenin klasik dizgeselligi ile ancak belli degiskiler ile uyusabilecek, ve Estetigin kendi basina bir felsefi alan olarak ileri sürülmesi acikca dizgenin bütünlügü ile bagdasmayacakti. Ve gene de Kant bir bütünlügü sagladigini, kuramsal ve kilgisal felsefeleri birlestirdigini, ve bunu Güzelin bir cözümlemesi yoluyla, Estetik ve her nasilsa onunla bagladigini düsündügü Teleolojik yargi yetisi araciligiyla basardigini ileri sürdü. Bu noktadan geriye bakarak, Ari Usun Elestirisini sanki bir Doga Felsefesi islevini de görüyormus gibi sik sik Doga ile iliskilendirir ve kuramsal felsefenin Doga ile ilgili oldugunu, Dogaya yasalarini verenin kuramsal Anlak oldugunu ileri sürer. Öte yandan, kilgisal alanin Usun biricik yasama alani oldugunu söyler. Sonucta kurami Doga ile, kilgiyi ise Ahlak ile sinirlayan tuhaf bildirimlere bas vurmak zorunda kalir, cünkü Dogayi salt Istencten yoksun oldugu icin kuramsal olarak görür, ve Tin alaninin ise kilgisal oldugu icin kuramsal olmamasi gerektigini düsünür. Bu tür uslamlamalar icinden ilerleyen bir uyarlama girisiminin ortaya kacinilmaz olarak nasil bir celiskiler yumagi cikaracagi acik olmalidir. Bu düzeye dek, Yargi Yetisinin Elestirisi ussal bir cözümlemeye konu olamayacak denli yapisiz, mantiksiz bir kolajdir. Eger bu bir üstünlük olarak degil ama eksiklik olarak görülürse, o zaman Estetik üzerine böyle bir cözümleme en az estetik olani olarak görünür. Schiller Kantin felsefesinden dogan bir Estetigin Güzeli bütün Insanin, insan dogasinin özsel bir bileseni olarak gören sair üzerindeki etkisini Xenien 1796 icin yazdigi su dizede anlatir Zwei Jahrzehnte kostest du mir zehn Jahre verlor ich Dich zu begreifen, und zehn, mich zu befreien von dir.
Kundinnen und Kunden meinen
Verfassen Sie die erste Bewertung zu diesem Artikel
Helfen Sie anderen Kund*innen durch Ihre Meinung